Oświadczenie skierowane do ministra zdrowia Konstantego Radziwiłła

Szanowny Panie Ministrze!

Zwracam się o rozważenie zmiany rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (DzU z 2013 r., poz. 1520 z późn. zm.), w którym określone zostały szczegółowe warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, m.in. dla świadczenia „endoprotezoplastyka stawu biodrowego lub kolanowego”, wykonywanego na oddziałach szpitalnych o profilu „ortopedia i traumatologia”.

Taki oddział, aby uzyskać kontrakt z NFZ w zakresie „endoprotezoplastyka stanu biodrowego lub kolanowego”, musi, poza spełnieniem wymogów organizacyjnych i dotyczących wyposażenia, spełniać także inne wymogi, określone w załączniku nr 4 – „Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, które są udzielane po spełnieniu dodatkowych warunków ich realizacji, oraz dodatkowe warunki realizacji tych świadczeń” pod pozycją 32:

  1. „w przypadku realizacji pierwotnej całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego – udokumentowana wykonana roczna liczba zabiegów co najmniej 75 totalnych aloplastyk stawu biodrowego, potwierdzona przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu (nie dotyczy oddziałów dziecięcych);
  2. 2) w przypadku realizacji pierwotnej endoprotezoplastyki stawu kolanowego (całkowitej lub połowicznej) – udokumentowana wykonana roczna liczba zabiegów co najmniej 50 aloplastyk stawu kolanowego, potwierdzona przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu (nie dotyczy oddziałów dziecięcych);
  3. 3) w przypadku realizacji założonych operacji rewizyjnych po endoprotezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego wymagających wymiany elementu protezy lub całej protezy z towarzyszącym zniszczeniem okolicznej tkanki kostnej (konieczność odtworzenia łożyska kostnego) – udokumentowana wykonana roczna liczba zabiegów co najmniej 30 operacji rewizyjnych stawu biodrowego lub kolanowego, potwierdzona przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu (nie dotyczy oddziałów dziecięcych)”.

Działający w Szpitalu Powiatowym w Zawierciu oddział, wykonujący tego typu świadczenia, spełnił w 2015 r. wymogi wymienione w pktach 1 i 2. Zabiegi endoprotezoplastyki stawu biodrowego wykonywane są tam od 16 lat, stawu kolanowego – od 6 lat. Oddział urazowo-ortopedyczny, posiadający zespół lekarski z dużym doświadczeniem operacyjnym, stosujący implanty spełniające najwyższe standardy medyczne, nie notuje znaczącej liczby powikłań w postaci wczesnego obluzowania endoprotezy lub jej uszkodzenia, a tym samym nie wykonuje wymaganej liczby operacji rewizyjnych.

Abstrahując od pierwotnych przyczyn operacji rewizyjnej – sytuacji losowych (złamania), nieprawidłowej rehabilitacji, niestosowania się pacjenta do zaleceń pooperacyjnych – skutkujących powikłaniami w postaci wczesnego obluzowania endoprotezy lub jej uszkodzenia, przyjęcie jako wymogu kontraktowania z Narodowego Funduszu Zdrowia dla oddziału szpitalnego o profilu „ortopedia i traumatologia narządu ruchu” spełnienia łącznie wszystkich wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego należy uznać za nieuzasadnione.

Należy wskazać, że liczba zabiegów określonych w pktach 1 i 2 jako warunek uzyskania kontraktu według załącznika nr 4 jest zasadna, natomiast przyjęcie w pkcie 3 warunku w postaci realizacji co najmniej 30 operacji rewizyjnych stawu biodrowego lub kolanowego w praktyce uniemożliwia uzyskanie kontraktacji NFZ np. jednostkom działającym krótko lub wykonującym liczbę rewizji mniejszą niż 30 z powodu braku konieczności takiej liczby zabiegów rewizyjnych rocznie, a jednocześnie wykonującym operacje na najwyższym poziomie, udzielającym prawidłowych zaleceń co do rehabilitacji oraz należycie kontrolującym postępowanie pozabiegowe.

Zgodnie z ogólnie przyjętą i wyraźnie propagowaną przez specjalistę krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii zasadą kontynuacji leczenia operacje rewizyjne wykonuje się na oddziale szpitala, który wykonał pierwotną endoprotezoplastykę stawu. W tym kontekście oddział nowo utworzony nie odnotowuje konieczności wymiany protezy stawu z uwagi na zużycie implantu, a wobec wspomnianej zasady kontynuacji leczenia nie przeprowadza operacji rewizyjnych pacjentów operowanych w innych jednostkach. Wobec tego bezpodstawnie preferowane jest zawieranie kontraktów na świadczenia ze szpitalami, w których oddziały o profilu „ortopedia i traumatologia narządu ruchu” działają co najmniej od kilkudziesięciu lat (realizując operacje rewizyjne w ramach kontynuacji leczenia wobec naturalnego zużycia endoprotezy), wykonującymi znacznie większą niż określone w pktach 1 i 2 liczbę operacji pierwotnych (przy konieczności wykonywania operacji rewizyjnych w sytuacjach losowych) lub, co wydaje się rażąco nieprawidłowe, wykonującymi zabiegi w sposób odbiegający od standardów – co skutkuje koniecznością operacji rewizyjnych w celu usunięcia błędów popełnionych podczas operacji pierwotnych. Rozwiązanie takie uniemożliwia równy dostęp podmiotów leczniczych do realizacji usług medycznych określonego rodzaju i eliminuje mniejsze podmioty z katalogu placówek działających na podstawie kontraktu.

Na podstawie opisanych okoliczności postuluje się, po pierwsze, ustalenie, iż dla wykonywania świadczeń z zakresu „endoprotezoplastyka stawu biodrowego lub kolanowego” i uzyskanie w tym zakresie kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, spełnienie wymogów określonych w przytoczonych pktach 1–3, a określonych dla świadczenia wymienionego w pozycji 32 tabeli stanowiącej załącznik nr 4 – „Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, które są udzielane po spełnieniu dodatkowych warunków ich realizacji oraz dodatkowe warunki realizacji tych świadczeń”, może występować rozłącznie. Po drugie, postuluje się zniesienie konieczności spełnienia warunku realizacji co najmniej 30 operacji rewizyjnych, określonego w pkcie 3 pozostałych wymogów, bądź zamianę tej stałej liczby zabiegów na procentowy udział operacji rewizyjnych w stosunku do posiadanego kontraktu, porównywalny dla wszystkich świadczeniodawców w tej pozycji – jako warunku prowadzącego do nierównego traktowania jednostek w ubieganiu się o kontrakt na świadczenia z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Przedstawione rozwiązanie pozwoli na zwiększenie dostępności zabiegów endoprotezoplastyki dla potrzebujących pacjentów.

Ograniczenie kontraktowania opisanych usług medycznych w praktyce do zaledwie kilku placówek na terenie naszego województwa nie znajduje uzasadnienia wobec zwiększonego zapotrzebowania chorych na takie świadczenia i wobec potrzeb zapewnienia realizacji świadczeń możliwie najbliżej miejsca zamieszkania chorego.

Ważnym elementem pracy szpitali jest sprawność ekonomiczna. Wymienione procedury są dochodowe, wpływają dodatnio na wynik ekonomiczny szpitala. Wyłączenie tych zabiegów pogorszy więc i tak już trudną sytuację szpitali powiatowych i miejskich. Nie bez znaczenia są też powiązania międzyoddziałowe, które ułatwiają współdziałanie w sytuacji wystąpienia powikłań pooperacyjnych, co jako reakcja na zaistniałą sytuację nie jest bez znaczenia dla zdrowia pacjentów.

Rozwiązania idące w stronę daleko posuniętej koncentracji opisanych usług powodują wysoką rentowność bardzo wąskiej grupy szpitali, a także bardzo intensywne działania grupy szpitali niepublicznych w celu uzyskania dostępu do środków finansowych z zakresu kontraktowania we wspomnianym obszarze leczenia.

Panie Ministrze, uprzejmie proszę o przeanalizowanie przedstawionej propozycji.