Oświadczenie skierowane do wiceprezesa Rady Ministrów, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego

Szanowny Panie Premierze!

Fundacja Kamojowa w miejscowości Suszec k. Pszczyny jest niewielką instytucją działającą m.in. w dziedzinie kultury, organizacją pozarządową działającą non-profit, nieprowadzącą działalności gospodarczej, niekorzystającą z żadnego dofinansowania samorządowego ani państwowego. Fundacja prowadzi niesamodzielną jednostkę organizacyjną pod nazwą Muzeum Regionalne „Kamojówka”.

Muzeum w swoich zasobach dysponuje (w formie wieloletniej dzierżawy) trzema budynkami i eksponatami ruchomymi dokumentującymi materialną przeszłość regionu. W latach 2009–2010 fundacja realizowała transgraniczny projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka oraz z budżetu państwa. Projekt nosił tytuł „Sposoby zachowania architektury drewnianej wsi przedgórza beskidzkiego na pograniczu polsko-słowackim”, a realizowany był z partnerem po stronie słowackiej Považskim Múzeum w Žilinie.

Jednym z efektów projektu było powstanie rzeczywistego modelu oktagonalnej stodoły pszczyńskiej. Projekt ten był kontrolowany na etapie cokwartalnych raportów oraz po jego zakończeniu. Cały zakres realizowanego transgranicznie projektu był i jest zgodny z dokumentami europejskimi, krajowymi i regionalnymi w dziedzinie kultury i zachowania dziedzictwa oraz promocji.

Niestety kontrola powykonawcza zlecona przez Urząd Wojewódzki w Katowicach (kontroli nr IE/III/701208/2/29/12) prowadzona w latach 2012–2013 stwierdziła niezgodność procesu budowlanego z prawem budowlanym obowiązującym w RP.

Zarówno podczas składania wniosku, jak i podczas całego okresu realizacji projektu, kontrolowanego co kwartał, nie wymagano pozwolenia budowlanego, ani nie kontrolowano dziennika budowy. Biuro koordynujące w Bielsku-Białej stało na stanowisku, że w tego rodzaju projektach kontrola procesu budowlanego nie jest wymagana. Niestety były to ustalenia tylko ustne, niepotwierdzone na piśmie. Pomimo wyjaśnień zarzuty zostały podtrzymane i zażądano od fundacji zwrotu sporej części dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi nawet od roku 2010.

Stodoła pszczyńska w Suszcu jest rekonstrukcją budowli historycznej. Została wykonana na podstawie aktualnego wówczas pozwolenia budowlanego nr AB.7351/III/113/03 wydanego przez starostę pszczyńskiego decyzją nr 181/03 uprawomocnioną w dniu 14.10.2003 r. (pozwolenie obejmowało proces budowlany budynku gospodarczego, rzeczonej stodoły i zagospodarowania terenu). Wcześniej zakończono budowę budynku gospodarczego. W roku 2008 rozpoczęto prace przygotowawcze pod budowę budynku stodoły. Dalsze prace budowlane podjęto dopiero po wykonaniu projektu budowlanego zamiennego, który urealniał historyczne wymiary i konstrukcję stodoły (skorygowane po badaniach naukowych terenowych i dokumentacyjnych prowadzonych w ramach projektu przez studentów i naukowców Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej). Projekt budowlany zamienny był wykonany dla zmian w samej bryle budowli, a także dla zmian w zagospodarowaniu terenu, które to zagospodarowanie nie było już przedmiotem dofinansowania unijnego.

Cały proces budowlany był realizowany zgodnie z aktualnym pozwoleniem na budowę oraz zgodnie z projektem zamiennym sporządzonym przez uprawnione osoby. Jedynym niedopatrzeniem było uzyskanie zmiany pozwolenia budowlanego dopiero po zakończeniu procesu budowy stodoły, ale przed zakończeniem procesu zagospodarowania działki.

Ponadto ustawa – Prawo budowlane dopuszcza i nie uznaje za wybudowane poza prawem obiekty, które w trakcie budowy zmieniły swoje parametry, o ile:

  1. istnieje dla takiej budowy pierwotne, aktualne pozwolenie budowlane;
  2. są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
  3. nie naruszają przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego (lub jego części) do stanu zgodnego z prawem.

W naszym przypadku wszystkie w/w przesłanki zostały spełnione.

Dodatkowo w myśl przepisów prawa budowlanego, aby dopełnić wszelkich formalności mających na celu naprawę uchybienia, został przez PINB w Pszczynie naliczony mandat karny, który zapłacono. Zatem ponowne karanie w tej samej sprawie jest sprzeczne z zasadą unikania podwójnego karania za ten sam czyn. W świetle prawa budowlanego budowa została zakończona prawidłowo.

Równocześnie w związku z całym procesem kontroli zleconej z upoważnienia wojewody śląskiego instytucja kontrolera nie wskazała żadnej możliwości odwołania się od decyzji pokontrolnej. Nie wskazano ani terminu, ani instytucji odwoławczej. Niestety w całym procesie pozyskiwania dofinansowania beneficjent nie ma żadnej instytucji zarówno pomocowej, jak i odwoławczej.

Panie Premierze, proszę o rozpatrzenie uwag fundacji i rozważenie ewentualnego umorzenia czy zmiany nałożonej kary.